Author Archives: ShH

Միկրոչիպերի կյանքի սկիզբը

Մենք բոլորս ամեն օր օգտվում ենք համակարգիչներից, բջջային հեռախոսներից, պլեյերներից և շատ ուրիշ կենցաղային սարքերից: Այդ բոլոր սարքերը կառավարվում են պրոցեսորների կողմից: Բայց երևի շատ քչերն են մտածել թե ինչպես են այդ փոքրիկ սարքերը այդքան ֆունկցիա կատարում և թե ինչպես են դրանք պատրաստվում? Առաջին հարցին կպատասխանեմ մի ուրիշ օր, իսկ հիմա ավելի մանրամասն պատմեմ միկրոպրոցեսորների կամ միկրոչիպերի պատրա ստման մասին:

Figure_02

Միկրոչիպը կարելի է պատկերացնել որպես շատ փոքր տպասալ: Ովքեր չգիտեն, ասեմ, որ տպասալերը դրանք են կանաչ գույնի պլատաներն են, որ դրվում են օրինակ հեռուստացույցի մեջ: Միկրոչիպերը պատռաստվում են սիլիցիումի բյուրեղից (նշեմ, որ սիլիցիումը ամենատարածված նյութերից մեկն է, և մեծ քանակությամբ սիլիցիում կա ծովափի ավազի մեջ): Սկզբում պատրաստվում է սիլիցիումի մեծ գլան (մոտ 30-35սմ տրամագծով) էպիտացիալ աճի միջոցով: Այսինքն վակումի մեջ դրվում է սիլիցիումի մի կտոր և այն լցվում է սիլիցիումով հարուստ գազով: Գազի մոլեկուլները գալիս, կպնում են սիլիցիումի կտորին՝ ստեղծելով բյուրեղացանցը: Սիլիցիումի գլանը բաժանում են բազմաթիվ բարակ դիսկերի, որոնք կոչվում են wafer (պատկերված է նկարում): Մեկ վաֆերի վրա ստանում են բազմաթիվ միկրոչիպեր:

wafer

Վաֆերի մակերեսը օքսիդացնում են և պատում ֆոտոռեզիստով՝ մի նյութով, որը փոխում է իր հատկությունները լուսի ազդեցությունից: Ֆորեռեզիստի վրա հատուկ դիմակի միջով անցկացնում են լույսը: Լույսի ազդեցությունից փոխված նյութը, ինչպես նաև նրատակ եղած օքսիդը քայքայվում են հատուկ քիմիկատներով: Բացված անցքից սիլիցիումի մեջ ներմուծվում են դոնորներ կամ ակցեպտորներ՝ ստանալով տրանզիստորի p կամ n տիրույթ (Սրանց մասին կխոսենք ուրիշ օր) կամ մետաղ՝ ստանալով միացումներ: Այս փուլը կոչվում է ֆոտոլիտոգրաֆիա:

photolithography

Սա կրկնվում է մի քանի անգամ ստանալով տարբեր էլեմենտներով տարբեր շերտեր:

p20003222g13001

Պատրաստ միկրոչիպի բյուրեղը տեղադրվում է պատյանի մեջ, միացվում են մուտքի/ելքի կոնտակտները: Այսքանով ավարտվում է միկրոպրոցեսորի կյանքի առաջին փուլը, և այն ուղարկվում է թեստավորման և հետագա շահագործման:

Ես նկարագրեցի միկրոչիպի պատրաստումը ամենապարզ ձևով: Իրականում այն շատ ավելի բարդ գործ է, և երևի նույնիսկ գործարանի աշխատողները լիովին այն չեն պատկերացնում:

Մի ուրիշ օր կպատմեմ միկրոպրոցեսորի աշխատանքի սկբունքը:

Կարդա նաև՝ Քո համակարգչի ճարտարապետությունը — Մայր Բորդ
Microsoft-ը և IBM-ը «տպում են» պրոցեսորը և վիդեո-պրոցեսորը 45nm չիպի վրա

Advertisements

Թողնել մեկնաբանություն

Filed under IT Հետազոտություն

Synopsys

862197a9747379c96b50fa9f4d4dc2a0

Այս գրառումով ես կփորձեմ ձեզ ներկայացնել Սինոփսիս ընկերությունը, և մասնավորապես Երևանում գտնվող նրա ուսումնական կենտրոնը (SAED – Synopsys Armenia Education Department): Սինոփսիս ընկերության հիմնական ուղղությունը դա էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացումն է, կարճ ասած Սինոփսիսը մշակում է ծրագրային ապահովում կիսահաղորդչային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման համար: Նրա ծրագրերը ընդգրկում են այն ամենը ինչը անհրաժեշտ է պատրաստի նախագիծ ստանալու համար, այսինքն դրանցով հնարավոր է տարրական բջիջները (օրինակ Շրջիչ, Կրկնիչ, ԵՎ, ԿԱՄ, ՈՉ և այլն) նկարագրել, ստուգել դրանց աշխատանքը, կազմել բջջի layout-ը, գտնել բոլոր պարազիտիկ երևույթները և այլն: Բացի դրանից Սինոփսիսը զբաղվում է նաև ստանդարտ բջիջների գրադարաններ նախածելով (սա է Հայաստանի մասնաճյուղի հիմնական գործը):

DSC00220

Հիմա մի քիչ մանրամասն պատմեմ Սինոփսիսի Արմենիաի ուսւմնական դեպարտամենտի մասին: Այն ունի ընդամենը հինգ լսարան, որոնցից չորսում տեղադրված են համեմատաբար նոր համակարգիչներ և պրոեկտորներ: Հինգերորդ լսարանում համակարգիչներ չկան՝ անյ մեծ մասամբ լեկցիանել կարդալու համար է: Լսարանները ունեն շատ հետաքրքիր անուններ՝ Մաքսվել, Նյուտոն, Գալիլեյ, Էյնշտեյն և Ֆարադեյ: Բացի դրանից կա փոքրիկ կաֆետերիա, որտեղ ուսանողները ազատ ժամանակ կարող են անվճար(!) կոֆե կամ թեյ ըմպել:

DSC00223

Բոլոր համակարգիչների վրա տեղադրված են Windows XP և CentOS (linux) օպերացիոն համակարգերը, բայց դասավանդելու ժամանակ օգտագործվում է վերջինը: Համակարգիչները իրաի միացված են ընդհանուր ցանցով, որտեղ բացի ուսումնական ծրագրերից կան նաև շատ գրքեր, սլայդներ և այլն: Դասախոսները մեծ մասամբ ՀՊՃՀ-ից են կամ հենց Սինոփսիսի աշխատակիցներն են: Ուսուցումը կատարվում է երկու մասնագիտությամբ՝ EDA և VLSI: Ոսուցումը ավարտելուց հետո ուսանողներից շատերը ստանում են Սինոփսիսում աշխատելու առաջակ: Այսքանով ավարտում եմ Սինոփսիսի նկարագրությունը: Ավելի մանրամասն կարող եք իմանալ Սինոփսիսի վեբ կայքից

Թողնել մեկնաբանություն

Filed under IT Հետազոտություն, Համալսարանական

Ֆիլմերի երրորդ առանցքը

Առաջին կինոֆիլմերը նկարահանվել են ավելի քան մեկ դար առաջ: Դրանք իրենցից ներկայացնում էին անձայն և անգույն ֆիլմեր: Ժամանակի ընթացքում ֆիլմերը ձեռք բերեցին և ձայն, և գույն: Վերջերս մեծ տարածում ստացան նաև ֆիլմեր, որոնցում առկա նաև տարածության երրորդ՝ խորության առանցքը: Դրանց կոչում են եռաչաֆ (3D) ֆիլմեր: Բայց շատ քչերը գիտեն, որ առաջին եռաչաֆ ֆիլմերը նկարահանվել են դեռևս կես դար առաջ: Սակայն այդ ժամանակ դրանք մեծ տարածում չեն գտել: Ֆիլմերի մեծ մասը սկսեցին նկարահանվել եռաչափ ֆորմատով, Հոլիվուդյան ռեժիսյոր Ջեյմս Կամերոնի (James Cameron) Ավատար (Avatar) ֆիլմից հետո, որը վաստակեց հսկայանան գումարներ եռաչափ կինոթատրոննորի շնորհիվ: Վեռջերս նույնիսկ որոշ անգլիական ֆուտբոլային ակումբների խաղերը հեռարձակում են եռաչաֆ ֆորմատով:

Նկարը եռաչափ ցուցադրելու եղանակները

Առաջին եղանակը դա ստերեոսկոպիկ, գունային կոդավորում օգտագործող ակնոցների օգտագործումն է: Այսինքն էկրանին տրվում է երկու տարբեր գույնի նկար իրարից շեղված մարդու աչքերի միջև հեռավորության չափով: Դիտողին տրվում են նկարում պատկերված ակնոցնեից:

0012spfq

Ամեն աչքը տեսնում է իրեն համապատասխանող գույնի նկարը, ստեղծելով եռաչափության էֆֆեկտ:

  ՈՒրիշ եղանակներից է հաջորդաբար ամեն աչքին իրեն համապատասխանող նկարի տրամադրման եղանակը: Սա նշանակում է, որ էկրանին բարձր հաճախությամբ թերթում են մեկ աջ աչքի համար նախատեսված նկարը, հետո ձախ: Նույն հաճախությամբ ակնոցների վրա փակվում և բացվում են համապատասխանաբար աջ և ձախ աչքերը:

  Ամենատարածված եղանակն է բևեռացնող ակնոցների օգտագործումը: Սրա հիմքում ընկած է լույսի բևեռացվելիության սկզբմունքը: Հայտնի է, որ ըստ լույսի ալիքային տեսության լույսը էլեկտրամագնիսական ալիք է, որը տատանվում է բոլոր ուղղություններով հավասարաչափ: Հատուկ բևեռացուցիչ նյութերի շնորհիվ լույսը սկսում է տատանվել միայն հորիզոնական կամ ուղղահայաց ուղղություններով: Ակնոցների վրա տեղադրված են հակաբևեռաղուղիչներ, որոնցից մեկը հորիզոնական բևեռացված լույսը դարցնում է չբևեռացված, իսկ մյուսը ուղղահայացը: Դրա շնորհիվ տարբեր աչքերով տեսնում ենք տարբեր պատկերներ:

очки-для-3D

Բացի վերը նշված եղանակներից կան նաև այլ եռաչափ պատկեր ցուցադրելու եղանակներ: Չնայած այքան բազմաթիվ եղանակների առկայությանը, դրանք տալիս են միայն եռաչափության էֆֆեկտ և չեն կարող ցուցադրել եռաչափ աշխարհի բոլոր հատկությունները: Եռաչափ ֆիլմերի ամբողջ հաճույքը, դրական և բացասական կողմերը ինչպես ասում են սեփական կաշվի վրա զգալու համար խորհուրդ եմ տալիս այցելել «Մոսկվա» կինեթատրոնի եռաչաֆ դահլիճը:

Թողնել մեկնաբանություն

Filed under Կինո և Հեռուստատեսություն